Domates

Kırmızı, pembe, yeşil ya da sarı. Minik, iri, oval ya da yamuk yumuk. Domatesi, şekli ve rengine bakmaksızın seviyoruz.

Mevsiminde tüketim, bu çok yönlü leziz meyvenin en önemli koşulu. Mükemmel aroması için domatesi mutlaka mevsiminde, yani yazın tüketmek gerekiyor.

Bundan iki yüzyıl kadar önce Fransız- ların ‘pommes d’amour’ ifadesinden esinlenilerek Avrupa’da domateslere ‘aşk elması’ denilmiş. İlk keşfedildiği yıllarda sadece sarı rengine rastlandığı için İtalyanların kıştırdığı isimse ‘altın elma’ olmuş. Ancak bu seksi isimlere bakıp mutfaktaki gücünü, mutfak tarihindeki yerini hafife al- mayın. Domates tarihte ilk kez 1840’larda Bolivya ve Peru’da görülmüş. Sonra Amerika’da yetiştirilmeye başlanmış. Ancak hal- kın zehirli olduğunu düşünmesi nedeniyle ilk başlarda fazla tüketilememiş.

Sebzelerle birlikte depolandığı için ABD mahkemesi tarafından 1893 yılın- da sebze ilan edilen domates, bugün herkesin kabul ettiği üzere bir meyve. Biber, patlıcan gibi ‘meyvelerin’ de bulunduğu Solanaceae ailesinden geliyor.

1900’lerde daha sık tüketilmeye başlayan ve Amerika’nın keşfiyle Avrupa’da da yayı- lan domates, aradan geçen 150 yılın için- de tüm ızgaralarda, salata ve sandviçlerde kendisine yer buldu. Dünyanın pizzayla tanışmasıyla birlikte ise tam anlamıyla bir yıldıza dönüştü. Koyu kırmızı göz alıcı rengi hem pizzaları hem de spagettileri süsledi.