Gönül Paksoy bizi, yaz sofralarının vazgeçilmezi ferahlatıcı salataların dünyasına götürüyor.

Bu ay sizlere sıcak yaz günlerinin vazgeçilmez tatları, yaz salatalarından bahsetmek istiyorum. Hani o birbirinden lezzetli sebzelerin, otların, meyvelerin bir arada sunulduğu; iyi bir zeytinyağı, limon veya koruk suyuyla tatlandırılmış salatalar... Hafif, iştah açıcı, lezzetli, aynı zamanda doyurucu salatalar...

Yaz aylarında bizler sıcaktan bunalırken bitkiler kim bilir ne kadar mutludur. Güneşin enerjisi hem onları olgunluklarının doruğuna hem de renklerini en parlak tonlarına ulaştırıyor. Neden mutlu olmasınlar... Seralardan kurtuldukları için kendilerini daha özgür, daha mutlu hissettiklerinden eminim. Bitkiler mutlu olduklarında daha lezzetli olurlarmış!

'Elementlerin radyasyonu' konusunda araştırma yapan Andre Simeneton'a göre meyveler kızılaltı ve morötesi bantlar arasında kalan güneş radyasyonunu depoluyor. Olgunlaşma döneminde bunlardan yayılan güç, ağır ağır yükselip doruğa ulaşıyor ve daha sonra yavaş yavaş azalıp çürüme anında sıfıra düşüyor. Sebzeler ise en fazla titreşimi çiğken yayıyor ve dolayısıyla sağlığa en büyük yararı çiğ yendiğinde sağlıyor. Simeneton'un hipotezi, sağlıklı insanların kendi yaydıkları 6500 angstromdan daha fazlasını yayan meyve, sebze, fındık ve taze balık gibi yiyecekler yemeleri gerektiği yolunda.

Şu günlerde pazarlarda, marketlerde, manavlarda tezgâhları renk cümbüşüne çeviren sebzeler, otlar, meyveler öyle canlı, öyle taze görünüyorlar ki onları pişirmek gelmiyor insanın içinden. Düşünün ıspanak, roka, semizotu, tere, maydanoz, marul ve daha pek çok yeşili, çileğin kırmızısı, vişnenin bordosu, incirin yeşili ya da morunun içindeki pembe beyaz dokularla, kayısının pembe yanakları, üzümün kabuğunu soyunca altından çıkan saydam güzellikle birleştirsek ne tatlar yakalarız... Hele bir de birbirinden lezzetli zeytinlerden süzülmüş yağlar olursa.

Ne kaldı geriye? Yukarda da ifade ettiğim gibi salatalar limon, koruk suyu ya da biraz tuz ister damağımızı gülümsetmek için. Bunun yanında yazın vazgeçilmez tatlarından biri de kuşkusuz yoğurttur. Yoğurtlu salatalar bizim sofralarımızda özel bir yere sahiptir. Yoğurda karıştıracağınız salatalık, semizotu, kabak, maydanoz, dereotu, taze kekik ve reyhan; belki biraz mercanköşk ya da latin çiçeği yaprakları, az da zeytinyağıyla enfes salatalar, cacıklar yapabilirsiniz. Biraz tuz, biraz da kuru nane isterler sanırım.

Benim bu ay paylaşmak üzere seçtiğim iki salatadan biri 'yoğurtlu semizotu salatası' ama zencefil turşusuyla sunuluyor. Diğeri ise 'dağ çilekli' bir salata. Dağ çileği bulmak için İstanbul'da İnebolu pazarına gitmeniz yeterli. Bu minicik çilekler hem çok lezzetli hem de çok güzeller. Bulamazsanız bulduğunuz en küçük çilekleri kullanabilirsiniz. Eğer bir bahçeniz varsa ya da yakınlarınızda sebze ve ot yetiştiren, ticaret yapmak üzere oluşturulmuş bahçeler biliyorsanız tercihiniz bu bahçelerin ürünlerini kullanmaktan yana kullanabilirsiniz. Bu sayede pekçok şeyi çok taze olarak tüketebilirsiniz; tazelerinin kokusu bile farklı oluyor.

Salatalarınız için kullandığınız meyvelerin çekirdeklerini çöpe değil toprağa atın. Bu yıl toprak suya doydu. Çekirdekleriniz kısa bir süre sonra güneşe doğru uzarken sizin de bu dünyada dikili birkaç ağacınız olacaktır. Unutmayın yılda 50 milyon metrekarelik yaprak yüzeyi fotosentez mucizesini gerçekleştiriyor. Karbondioksit yutup oksijen üretiyor. Bizim kirlettiğimiz havayı onlar sessizce temizliyor.