Akdeniz'in sultanı Antalya, sadece turizmin değil bereketin ve güneyin yeme-içme krallığının da başkenti. Yazın herkesin yolunun geçtiği Antalya'nın geleneksel tatlarını, sokak aralarındaki lezzet duraklarını keşfedin.

Haziran 2009

Diyelim ki havaalanında uçaktan indiniz, yüzünüzü yalayan sıcağı soludunuz ve bir taksiye atlayıp Antalya merkeze geldiniz. Gözünüze çarpan ilk güzellik Beydağları'nın Çinli doğa ressamlarına dahi ilham verebilecek zarafeti olacaktır. Yol boyunca ağaçlar, bitkiler karşılar sizi. Altın toplar gibi dallardan sarkan turunçlar (baharda tüm bu ağaçlar çiçeğe bürünüp parfümleriyle cümle alemi baştan çıkarır), palmiyelerin tepelerindeki hurma öbekleri, kentin neredeyse simgesi haline gelen sarı papatyalar, gelincikler, Kıbrıs akasyaları... İyi aydınlatılmış yollar, ışıklı tabelalar, kavşaklarda fıskiyeli havuzlar eşliğinde refah düzeyi yüksek bir kente geldiğinizi hissedersiniz.

Refah düzeyini biraz da turizme borçlu olan Antalya'da yaz aylarında her beş dakikada bir Antalya Havalimanı'na konan uçaklardan inen turistler, otobüslerle kentin doğu ve batısında, sahil boyunca sıralanmış otellere taşınıyor. Çoğu kent merkezine ya hiç uğramıyor ya da klimalı otobüslerle Kaleiçi'nin kapısına kadar geliyor, bir yemek yiyip dönüyor. Halbuki Antalya'nın sesini duymak, tadını tatmak için sokak aralarında dolanmak lazım.

Kalekapısı çok eski zamanlardan beri Antalya'nın kalbi, buluşma noktası. Bugün Kalekapısı'ndan yat limanına inen yol turistik eşya satan dükkânlarla dolu. Oysa bir zamanların lezzet ustaları, manavları, bakkalları, neredeyse kentin tüm esnafı bu bölgedeki ufak dükkân ve hanlarda faaliyet gösterirdi. Börekçi Hamza, Çorbacı Sufi, Turşucu Hamdi, Dönerci Hakkı Baba, Dondurmacı Yaşar, Şekerci Selahattin... Bugün bu ustaların çoğu yok. Kiminin dükkânı kapanmış, az bir kısmı ise başka yerlere taşınmış; oğulları, torunları geleneksel Antalya lezzetlerini sunmaya devam ediyor.

İşte Antalya'yı Antalya yapan da o günlerin anılarını yaşatan lezzet ustaları. Geçen yıl Muratpaşa Belediyesi, Antalya'nın geleneksel lezzetlerini taviz vermeden sürdüren ustaları bir törenle ödüllendirdi. Çok değil, 17 adres kalmış eski günlerden: Piyazcı Mustafa, Katmerci İlhami, Zamora, Piyazcı Sami, Börekçi Tevfik, Parlak Restoran, Antalya Kebap Tandır, Hakkı Baba, Yenigün Gıda, Paçacı Şaban, Turşucu Muammer, Mustafi'nin Yeri, Dondurmacı Yaşar, 18'in Bağaçası, Topçu Kebap, Akdeniz Dondurmaları, 7 Mehmet Restoran.

7 Mehmet Restoran, listenin en ünlüsü. Restoranın kurucusu Mehmet Akdağ vefat edince işleri oğlu Hakkı Akdağ devralmış. Hakkı bey 55 yaşında ve bugün restoranı oğlu ile birlikte yönetiyor. Restoran açmak isteyenler "Bu işi yapacağım ama burada dükkân çalışır mı," diye akıl danıştıklarında, "Dükkân çalışmaz, sen çalışırsın," diyor Hakkı Akdağ. Kendisi bu gerçeğin en güzel örneklerinden. Her gün Atatürk Kültür Parkı içinde, Beydağı manzaralı geniş alanda kurulu modern restoranda müşterileriyle tek tek ilgileniyor. Masasında restorana gelen ünlülerin izlenimlerini yazdığı büyük bir defter var. Vehbi Koç'tan Sakıp Sabancı'ya, Zülfü Livaneli'den Fikret Hakan'a, işadamları, politikacılar, sanatçılar Hakkı Akdağ'ın babasından alıp sürdürdüğü geleneksel ve modern yemekleri tatmış.

Mayıs başından Temmuz ortasına kadar eti çok lezzetli olan oğlak, burada özel olarak pişiriliyor. Oğlağın gerdanı ve kolları haşlandıktan sonra salçalı, yoğurtlu sosa bulanıp fırınlanıyor ve nar gibi kızarmış olarak iç pilavla sunuluyor. Mevsim ne sunuyorsa, menüye giriyor. Erik zamanıysa salataya erik konuyor mesela. Ebegümeci, kulak çorbası, bumbar dolması, grida buğulama, hibeş, su böreği, kabak mücver, Antalya mutfağının ünlü yaz yemeklerinden civeyi burada tadabilirsiniz.

Yazın sofraların "denesi azalıyor" diyor Hakkı Akdağ. Yani sıcaktan fazla yiyemiyor müşteriler. Rakının yanında ufak meze tabakları gidiyor en çok. Ama ne kadar az da yemek isteseler bilenler, gitmeden ünlü kabak tatlısını atlamıyor. Kavrulmuş badem ve portakallı keşkülüyse ruhunuzu oracıkta teslim alıyor.

Antalya'nın piyazı bildiğiniz piyazlara benzemez. Bu bölgede bolca susam yetiştirilir ve su değirmenlerinde öğütülerek yapılan tahin (Antalya'da tahan deniyor) başta piyaz ve kabak tatlısı olmak üzere Antalya mutfağındaki pek çok lezzete geleneksel kimliğini kazandırır.

Zamora'nın başındaki Hüseyin Yaşa (restoranın kurucusu rahmetli Zamora Mustafa'nın oğlu) tahinini Manavgat'taki Yazanoğulları'ndan alıyor. Ona göre en iyisi bu. Ancak Antalya'nın en iyi tahincisinin de Yılmaz Esen olduğunu söylüyor. Kimileri ise Hayfa Barut'un tahinini tercih ediyor. Bugün ne yazık ki tahinin iyisi kalmadı diyor Hüseyin Bey. Oysa Antalya'nın güzelim tahin helvası için en hasını kullanmak lazım.

Nerede yemeli?
7 Mehmet Dumlupınar Bulv. Atatürk Kültür Parkı (0242 238 52 00)
ÅžiÅŸci Ramazan Yener Ulusoy Bulv. (0242 242 66 37)
Börekçi Tevfik Sinan Mah. 1255 Sok. Ay İş Hanı (0242 241 58 13)
18'in Yeri Cumhuriyet Cad. 408 Sok. No: 2 (0242 248 38 17)
Parlak Restoran Kâzım Özalp Cad. (0242 241 91 60)
Akdeniz Dondurma Ali Çetinkaya Cad. (0242 312 47 19; www.akdenizdondurma.com.tr)
Topçu Kebap Kâzım Özalp Cad. No: 21 (0242 241 16 16)
Özdoyum Restoran Sanayi Sitesi (0242 346 19 33)
Paçacı Şaban İsmet Paşa Cad. Tahılpazarı Mah. 458 Sok. 16/4 (0242 247 58 24)
Tuğra Şahin Restaurant Gençlik Mah. Tevfik Işık Cad. No: 8 (0242 312 67 00; www.tugrarestaurant.com)
Antalya Kuyu Tandır Balbey Mah. Demirciler Çarşısı karşısı (0242 247 01 13)
Zamora Cebesoy Cad. No: 55/C (0242 322 36 32; www.zamora.com.tr)
Antalya Balıkevi Eski Lara Yolu (0242 323 18 23; www.antalyabalikevi.com.tr)
Lara Balıkevi Lara Cad. No: 349 (0242 228 20 80)
Urcan Antalya Tevfik Işık Cad. No. 2, Işıklar (0242 244 57 68; www.urcanantalya.com)
Rasayana Bahçelievler Mah. Pamir Cad. No: 54/1 (0242 247 25 27)